Fjala e Lirë

Ardian Klosi, 15.08.2010

Ka pak kohë që një grumbullim njerëzish të njohur të medias, institucioneve qendrore, opozitës kanë ngritur zërin për gjendjen e rëndë ku ndodhet trashëgimia jonë kulturore. Përveç një takimi publik është bërë dhe një aksion proteste simbolike për të kundërshtuar heqjen e shatërvanit të vjetër para Parlamentit shqiptar. Është hedhur ideja që të bëhen aksione të tjera si p.sh. në Sarandë, të ngrihet një grup pune etj. Edhe vetë kam marrë pjesë në këto takime të para duke qenë që më gëzon çdo lloj kundërvënieje ndaj shkatërrimit të mjedisit dhe trashëgimisë sonë kulturore, i cili këto vitet e fundit po ecën me ritme galopante.

Kjo ndodhi në një moment…

Dr. Adem Harxhi, 15.08.2010

Para disa ditësh në një nga gazetat e vendit “on line”, lexova se në shtator do të ketë ndryshime kabineti. Ky lajm më solli ndërmend një anekdotë, që Abraham Linkolni e tregonte sa herë rrethohej, prej atyre, që i kërkonin t’u epte poste zyrtare.

Si tifoz i humorit të A. Linkolnit (për të kam shkruar edhe herë tjetër), kam kuptuar se njerëzit, përgjithësisht, i pëlqejnë historitë nga ky burim i shquar.

Me shpresën se mos ndihmon në rastin konkret, po e sjell parabolën, ashtu siç e
shkruan Carl Sanburg, në Volumin e II-tw të librit “War Years”,

Ja, parabola e Linkolnit:

“Një herë, kam lexuar historinë e një mbreti, që thirri Ministrin e Oborrit dhe i tha se dëshironte…

Koloreto Cukali, 15.08.2010

“Në të ardhmen, çdo njeri do të jetë i famshëm për 15 minuta“. Kështu ka thënë Andi Warhol në vitin e largët 1968.

Dhe ja ku jemi në të ardhmen, gati 40 vjet më pas: unë, ti dhe mamaja e Seldit. Nga ne të tre, e vetmja që e justifikon thënien e viteve 60, është mamaja e Seldit, e cila ditët e fundit ka më shumë hapësirë mediatike se letra e Hillary Clinton për zv/Kryeministrin Meta. Çfarë shkruante Clinton? Kush e mori vesh! Por, ama, mamaja e Seldit tha që “Seldi nuk është gej…” Mos!! Nuk është? Po nga e di ajo? Se, i vetmi që duket se e di tamam është Klodi, që tha, “vijani veshin Domenikës se nuk flet kot”… Po mamaja… Cila…

Preç Zogaj, 15.08.2010

Deri në verën e vitit 2009 At Gjergj Fishta nuk kishte ende një permendore të denjë për vendin që ka në historinë e Shqipërisë. Duke parë kohën që shkonte dhe duke vënë re jo pa mërzi dilemat e pathëna të rregjimit demokratik për ta pranue me zemër të hapur Gjergj Fishtën, me ose pa apelativin “at” përpara, at Zef Pllumi thoshte kështu në një fjalim të tijin në tetor të vitit 1999: “A ka hije që dy kolosë të kulturës shqiptare , si At Gjergj Fishta e At Shtjefen Gjecovi të mos kenë në Shqipërinë e sotme asnjë permendore. Mendoj se ka ardhë koha…të propozohet ngritja e tyre”.

Koha…

Adrian Beshaj

Në përgjithësi me minoritet etnik (apo pakicë kombëtare) kuptojmë një grup njerëzish, të cilët ndryshojnë për nga raca, gjuha, kultura apo feja me shumicën e qytetarëve të një shteti të caktuar, dhe që jetojnë brenda kufijve të këtij shteti për arsye të ndryshme historike, politike etj., sidomos në kufi me shtetin e prejardhjes.

Shqipëria është shteti tipik ku bashkëjetojnë në harmoni të plotë shumë (!) minoritete etnike dhe grupe gjuhësore e kulturore. Megjithëse një vend i vogël, prej vetëm 28. 748 kilometrash katrorë, dhe me një popullsi prej rreth 4 milionë banorësh, në Shqipëri dëgjojmë të thuhet se jetojnë minoritete etnike greke, maqedonase (megjithëse, kërkoj ndjesë për injorancën, nuk e di se në cilin shtet jeton shumica e kombit maqedonas), serbe, malaziase, boshnjake, rumune (arumunë, vllehë…

Mentor Kikia

Nuk kishte asnjë surprizë në atë që pasoi vrasjen e një burri në Himarë. Qeveria greke nuk vonoi të lëshonte një deklaratë të fortë, të kujtonte marrëveshjet dypalëshe dhe të drejtat e pakicave kombëtare dhe, padyshim t’u kërkojë autoriteteve shqiptare ndëshkimin e autorëve të krimit.

Vrasja e një njeriu është padyshim një krim i rëndë, pavarësisht në ç’rrethana ndodh krimi, pavarësisht gjinisë, racës apo kombësisë së viktimës. Dhe këtu nuk ka asnjë ekuivok, ai krim është i dënueshëm dhe autori apo autorët, duhet të marrin dënimin maksimal që parashikon ligji i vendit të tyre. Deri këtu ndajmë të gjithë të njëjtën dhimbje për viktimën dhe të njëjtën urrejtje për autorët.

Por, pas kësaj fillojnë absurdet ballkanase, fillojnë reagimet kryeneçe nacionaliste, fillojnë ngërdheshjet diplomatike. Ministria…

Ndue Ukaj

1. Në traditën e shkrimit letrar, ekziston një debat i pambarim për rolin që ka letërsia në një shoqëri. Platoni donte t’i dëbonte poetët nga shteti i tij ideal si prishës të moralit dhe ketë e bënte nga fakti se pranonte ndikimin e jashtëzakonshëm të letërsisë tek rinia, edukimi i pasioneve dhe ndjenjave të saj. Më tej, dijetari tjetër antik Aristoteli vë në spikamë katharsin si një aspekt funksional të letërsisë në shoqëri.

Ndërkaq shkrimtari gjenial argjentinas Jorge Luis Borgesi, tek letërsia sheh shpirtin, andaj ja dedikon librit atributin më te madh të lumturisë njerëzore. Në këtë linjë mendimesh për artin letrar na del edhe filozofi dhe esteticienti Friedrich Hegel…

Adri Nurellari

Kohët e fundit, zgjerimi i numrit dhe fuqisë së universiteteve private është shoqëruar nga një nismë lobimi për të aplikuar në vendin tonë sistemin e kuponëve (voucher), që nënkupton dhënien nga qeveria drejtpërdrejt të një kuponi që përmban një shumë të parapërcaktuar në dorën e një studenti për ta shpenzuar atë në institucionin e preferuar prej tij.

Ky sistem i propozuar prej Milton Friedman, synon të sjellë shumë dobi në fakt, sepse shton mundësinë e zgjedhjeve, duke ia lënë në dorë studentit shkollën ku do të shkojë. Nxit diversifikimin e shkollimit dhe të fondeve që financojnë arsimin. Sistemi i kuponëve nxit konkurrencën, duke rritur efikasitetin e sektorit publik, i cili…

Kim Mehmeti

SCRIPTA MANENT
Kaluan nëntë vite nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit. Në fillim, ajo ishte shpresë e madhe për shqiptarët e këtushëm dhe arsyetim se konflikti i 2001 rezultoi me një të arrirë historike për ta. Nga ana tjetër, për palën maqedonase, ajo ishte dhe mbeti simbol i një humbjeje të pafalshme të tyre përballë shqiptarëve. E përjetuar krejt ndryshe nga dy etnitetet numerikisht më të mëdha të Maqedonisë, ajo mbeti peng i dy synimeve me qëllime të kundërta: orvatjes shqiptare që ajo të realizohet sa më shpejt dhe në afatet e caktuara, dhe asaj maqedonase që me çdo kusht të pengohet realizimi i saj.

Diku në mes të këtyre…

Nga Afrim Krasniqi, GSH, 14.08.2010

John Withers nuk do të jetë më ambasador i SHBA-ve në Tiranë. Ai e mbaroi mandatin e tij diplomatik në Shqipëri, dhe sipas procedurës amerikane, do të marrë një emërim të ri në shërbimin diplomatik. Zëvendësimi i ambasadorëve është një proces normal gati protokollar, por që në vende të vogla si Shqipëria, gjithnjë shoqërohet me iluzione politike dhe komente të shumta. Në cdo rast ambasadorët amerikanë janë përcjellë me respekt, nderim nga shteti dhe vlerësim për mandatin e tij diplomatik. John Withers paraqet një përjashtim.

Ai është i pari ambasador që përcillet gati me gëzim nga qeveria, pa dekoratë zyrtare nga ana e shtetit, me sjellje agonike…

Shefki Hysa

Dikur mbijetoi, por…
Thonë se dikur jetonte e Bukura e Dheut. Ndrinte ajo vetë, ndrinte dhe gjithçka përqark saj. Nuk kishte të krahasuar bukuria e saj, as ditën e as natën: Del o diell të dal, del o hënë të dal.

Thonë se të Bukurën e Dheut fillimisht e quanin Pellazgji. Ishte aq madhështore, e hirshme dhe magjiplotë saqë u dashuruan marrëzisht pas saj tërë fqinjët dhe të largëtit që njiheshin me të, të qytetëruarit dhe barbarët. Po Pellazgjia rrinte krenare në jetën e vet. I nderonte dhe i respektonte tërë ata që i vinin rrotull, pa iu përulur askujt.

Na u bënë ziliqarë barbarët për krenarinë, vlerat dhe…

Arlinda Gjypi, 13.08.2010

VLORË – Mbërritja në Vlorë e Jozefina Topallit nuk ka kaluar pa u marrë vesh nga pothuajse të gjithë personat që pushojnë në këtë qytet dhe po ashtu nga banorët e saj. Mësohet se kryetarja e parlamentit ka mbërritur në qytetin bregdetar bashkë me anëtarë të familjes së saj, ku bën pjesë edhe dhëndri Luiz Ejlli.

Pushues në këtë qytet bëjnë të ditur se Topalli ka zgjedhur për të pushuar zonën e vilave, e pikërisht atë të ish-Vilës së Mehmet Shehut. Por ajo çka ka bërë që emri i kryeparlamentares të përflitet nëpër qytet ka qenë nje veprim me pushuesit e zones.

Pushuesit pranë zonës së vilave kanë parë të gjithë…

Arbën Xhaferi, 13.08.2010

Më 13 gusht bëhen 9 vjet nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit, një dokument që ndërpreu një luftë që sot e kësaj dite nuk dihet pse filloi, por dihet pse dhe si u ndërpre.

Shumë kush përpiqet të depërtojë te misteri i kësaj ngatërrese, por vështirë do të arrijnë ta ndriçojnë, ashtu si atentatin kundër ish-presidentin maqedonas, Kiro Gligorov.

Sa për ta gudulisur imagjinatën do përmendja edhe vdekjen aksidentale të ish presidentit maqedonas, Boris Trajkovski i cili, sa ishte i gjallë, përbuzej nga miq e armiq dhe kur ndërroi jetë u mitizua, së pari nga opozita dhe pastaj nga të tjerët, në fund edhe nga bashkëmendimtarët e tij…

Shekulli Online, 13.08.2010

Në këtë intervistë për emisionin “Top Story”, të cilën po e risjellim për lexuesin e Shekullit me shkurtime, ambasadori amerikan në Tiranë, Uidhers, flet mbi arsyet e kundërshtimit të projektligjit të SHISH-it, përplasjet me një pjesë të politikës së Tiranës, duke theksuar vazhdimisht që ai flet në emër të qeverisë së SHBA dhe se kush mendon ndryshe, nuk e njeh as funksionimin e administratës amerikane dhe as karakterin amerikan.

Z. Ambasador, ç’mendoni për Shqipërinë, demokracinë shqiptare, rrugën që po ecën dhe sfidat që e presin?

Mendoj se një nga përshtypjet me të gjalla që do mbart me vete, është forca e miqësisë mes SHBA dhe Shqipërisë. Kjo është një miqësi me…

Gjuha e tyre – shqipja

Në fillim sumerianë, pastaj pellazgë/pelargë, më pas ilirë e arbër, e sot shqiptarë

Në librat e shkollës 8-vjeçare apo të mesme kemi mësuar se Lajbnici, matematikani e filozofi gjerman i shekullit të 17-të, ishte njëkohësisht edhe albanolog i madh. Ndokush pyeste se çlidhje ka albanologjia me matematikën, por nuk gjente përgjigje në ato libra. Asnjëherë nuk është përmendur thënia e tij se “nëse doni të zbuloni historinë para Krishtit dhe shkencat e asaj kohe, duhet të studioni gjuhën shqipe”.

Dhe i madhi profesor Eqrem Çabej thotë se “historia e gjuhës është historia e popullit që e flet”. Sa pak histori e kombit dhe sa e cunguar i është servirur ajo brezit tonë! Krenaria kombëtare, identiteti kombëtar apo patriotizmi kërkon një mbështetje të…